Lokasyon raporu nasıl okunur?
Neredeaç raporundaki dört skor sütunu, strateji sınıfları, veri güveni bandı ve "skor üretilmedi" durumu ne anlama gelir? Raporu doğru okumak için kısa kılavuz.
Rapor tek bir sayı vermez; vermemesi bilinçli bir tercihtir. Tek sayı "bu bölge 74 puan" der ve arkasını göstermez. Biz skoru dört ayrı sütuna bölüp her birini gösteriyoruz, çünkü hangi sütunun düşük olduğu kararınızı değiştirir: talep düşükse başka bölge arayın, komşuluk düşükse aynı bölgede başka sokak arayın.
Dört sütun
| Sütun | Ağırlık | Sorduğu soru |
|---|---|---|
| Pazar Yaşayabilirliği | %45 | Rakipler bölüştükten sonra size kalan pay, bu sektörde tipik bir işletmeyi yaşatır mı? |
| Komşuluk Uyumu | %25 | Çevredeki işletme dokusu sizin müşterinizi sokağa çıkarıyor mu, yoksa itiyor mu? |
| Erişilebilirlik | %20 | Durak, ana arter, yaya ağı: insanlar size kolay ulaşır mı? |
| Rekabet Kalitesi | %10 | Rakipler ne kadar iyi? Sadece Google canlı verisi bağlıyken hesaplanır. |
Rekabet Kalitesi sütunu yoksa, kalan üç sütunun ağırlıkları yeniden dağıtılır; toplam skor yine 100 üzerindendir.
Pazar Yaşayabilirliği en ağır sütundur
Bu sütun şöyle hesaplanır: bölgedeki etkin nüfus, bölgenin gelir seviyesine göre düzeltilir, rakip sayısına bölünür ve sektörün kümelenme etkisiyle çarpılır. Çıkan pay, o sektörün Türkiye'deki tipik firma başı pazarıyla kıyaslanır.
Raporda bu kıyas "Türkiye tipik pazarının × 1,4 katı" gibi görünür. 1,0 tipik demektir. 2,0 iki kat rahat, 0,5 yarısı demektir. 1,0'ın altındaki bölgelerde yeni bir işletme ya mevcut bir rakipten müşteri alarak yaşar ya da yaşamaz.
Etkin nüfus üç havuzun sektöre göre ağırlıklı toplamıdır: ikamet eden, gündüz orada bulunan ve geçici akış. Cafe için gündüz nüfusu ağır basar, kuaför için ikamet. Raporda üç sayı ayrı ayrı gösterilir.
Komşuluk Uyumu
Çevredeki her işletme kategorisinin (ofis, üniversite, market, oto sanayi...) sizin sektörünüzle etkileşim katsayısı vardır; bazıları pozitif, bazıları negatif. Raporda "Komşuluk etkisi" listesi hangi kategorinin skoru ne kadar ittiğini gösterir. Bu liste, aynı bölge içinde sokak seçerken en işe yarar bilgidir.
Strateji sınıfı: raporun ana mesajı
Her bölge için model bir strateji sınıfı üretir. Sayıdan çok bu sınıfı okuyun; bölgeye nasıl girmeniz gerektiğini söyler.
| Sınıf | Anlamı | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Kümeye katıl | Talep mevcut rakiplerle kanıtlanmış, küme doymamış, kümelenme pastayı büyütüyor | En elverişli durum. Konseptle farklılaşın, girin. |
| Olgun küme | Yerleşik bir küme, pay hâlâ ortalamanın üstünde | Girilebilir ama görünür olmak pahalı. Farklılaşmadan girmeyin. |
| Doymuş küme | Rakipler pastayı fazla bölmüş, pay ortalamanın altında | Girmeyin ya da net bir niş ile girin. |
| Havza sahibi | Kümelenmeyen sektörde nüfus bol, rakip az | Elverişli. En yakın rakibe mesafeyi koruyun. |
| Mesafe koru | Pay yeterli ama fazlası yok | Konum seçimi belirleyici; rakiplerden uzak durun. |
| Yamyamlık riski | Kümelenmeyen sektörde pay ortalamanın altında | Rakiplerin havzası dışında boşluk arayın. |
| Öncü fırsat | Talep güçlü, iki bağımsız kaynakta da hiç rakip yok | Fırsat olabilir, ama pazar kanıtlanmamış. Küçük başlayın. |
| Doğrulanmamış boşluk | Talep güçlü, haritada rakip yok, ama harita eksik olabilir | Büyük olasılıkla rakipler var, haritada değiller. Yerinde bakın. |
| Şüpheli boşluk | Nüfus var, doku desteklemiyor, rakip yok | Genellikle "bu iş burada yürümüyor" demektir. |
Veri güveni
Her bölge kartında "veri güveni yüksek / orta / sınırlı" diye bir etiket görürsünüz. Bu, skorun kendisinin değil, skoru üreten verinin ne kadar sağlam olduğunun ölçüsüdür. Güveni düşüren şeyler:
- Nüfus resmî mahalle verisinden değil, bina sayımından tahmin edilmişse
- Bölgenin gelir seviyesi verisi yoksa
- Haritanın işletme kapsaması o bölgede zayıfsa
- Google canlı rakip verisi bağlı değilse
Veri güveni "sınırlı" bandındaysa rapor bunu o bölgenin bölümünde ayrıca belirtir. Böyle bir bölgede skoru göreli kıyas olarak okuyun: "A, B'den iyi" güvenilir olabilir, "A 68 puan" tek başına değildir.
"Bu bölge için skor üretilmedi"
Bazen bir bölge için skor yerine kırmızı bir kutu görürsünüz. Bu veto durumudur: bölgedeki etkin nüfus, o sektör için gereken asgari pazar büyüklüğünün altındadır. Model bu durumda skor üretmeyi reddeder, çünkü düşük bir skor bile "olabilir" izlenimi verir.
Veto aldıysanız iki ihtimal var: bölge gerçekten küçük, ya da harita verisi bölgeyi olduğundan boş görüyor. İkincisi Türkiye'de nadir değildir; veto notunda hangi nüfus kaynağının kullanıldığı yazar.
Rapor metni ve şablon farkı
Sonuç ekranında iki tür rapor görebilirsiniz:
- Standart rapor: Skorlardan otomatik üretilen, deterministik metin. Her zaman aynı veriyle aynı cümleleri kurar.
- AI yorumu: Pro analizde skorlar ve metrikler bir dil modeline verilir; model skoru üretmez, yorumlar. Konsept girdiyseniz yorum ona göre kişiselleşir.
İkisinde de skorlar aynıdır. Fark, metnin bölgeler arasındaki ilişkiyi ne kadar iyi anlattığındadır.
Raporun bilmediği şeyler
Her raporun sonunda bir "Bilinmeyenler" bölümü vardır ve orada yazanlar süs değildir. Kira, saatlik yaya trafiği, vitrin görünürlüğü ve henüz açılmamış rakipler hiçbir veri setinde yoktur. Rapor bu boşlukları sizin doldurmanız için açıkça bırakır.
Rapor "hangi bölge daha az riskli" sorusuna cevap verir. "Bu dükkân tutar mı" sorusuna cevap veren araç yoktur; öyle diyen araca güvenmeyin.
Kendi bölgenizi analiz edin
Haritada 1-2 nokta işaretleyin; rakip yoğunluğu, talep sinyalleri ve komşuluk uyumu ayrı ayrı skorlanır, rapor hangi bölgenin daha az riskli olduğunu söyler.
Analize başla →